Kayıtlar

EDEBİYAT etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

(67) Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi'nin Eserleri

Safer 860’ta (Ocak 1456) Amasya’da doğdu. Dedesi Kâzerûniyye şeyhlerinden Şemseddin Müeyyed Çelebi’den dolayı Müeyyedzâde lakabı ile tanındı. Gençlik yıllarında Şehzade Bayezid ile tanışma fırsatı buldu ve yakınları arasına girdi. Şehzade Bayezid’in içki ve eğlenceye alıştırılmasında Müeyyedzâde’nin önemli etkisinin olduğu şeklinde kendisini çekemeyenlerin Fâtih Sultan Mehmed’e yaptığı şikâyet neticesinde padişah tarafından şehzadenin hasekisi Hızırpaşazâde Hacı Mahmud’la birlikte idamına ferman çıkarıldı. Ancak ferman henüz Amasya’ya ulaşmadan bundan haberdar olan Şehzade Bayezid’in yardımı ile o sırada Memlükler’in elinde bulunan Halep’e kaçtı. Şîraz’a giderek Celâleddin ed-Devvânî’den icâzet aldı. Fâtih Sultan Mehmed’in vefatı üzerine Şehzade Bayezid tahta çıkınca önce Amasya’ya döndü. Devvânî’nin eser ve görüşlerinin Osmanlı sahasında yaygınlaşmasında etkili oldu. Anadolu ve Rumeli kazaskerlikleri görevlerine getirildi. Yeniçerilerin baskısı neticesinde Rumeli kazaskerliğinden azle...

Fuzulî’nin Başlıca Eserleri

Türkçe Dîvan Fuzulî’nin Türkçe Dîvanı en tanınmış eseridir. Yeni harflerle 1948’de Abdülbaki Gölpınarlı tarafından yayınlanmıştır. DEVAMI

(49) Şiir Sanatı

Christopher Caudwell Şiir, insan aklının ilk estetik etkinliklerinden biridir. Şiir, tarihin, dinin, büyünün, hatta yasaların ortak taşıyıcısıdır. Charles Baudelaire Ders verme şiir için bir tür sapkınlıktır. Şiirin kendinden başka bir amacı yoktur.  Novalis (Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg) Şiir tamamıyla şahsidir, bu yüzden tasviri gayri kabildir ve tarif edilemez. Şiirin ne olduğunu doğrudan doğruya bilmeyen, hissetmeyen kişiye hiçbir kavram onu öğretemez.  Paul Valéry Nesir yürümekse, şiir raksetmektir.  Jean Cocteau Şiir öyle ayrı bir dildir ki, başka hiçbir dile tercüme edilemez. Hatta yazılmış göründüğü dile bile. Johann Wolfgang von Goethe Şiir yazmak kurtuluştur.  Şiir gökyüzüne çizilmiş resimdir. Tarık Buğra Şiir edebiyatın, edebiyat da insanın Everestidir.  Guillaume Apollinaire Şiir, aklın ve söz diziminin klasik kurallarının olmadığı, içsel ve dışsalın özgürce dışlaştığı bir yaratıdır. Alexandre Borovik Şiir gibi matematik de sıradan...

(46) Baki Divanından

Mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fa’ûlün İsterse n’ola haste göñül yâre sarılmak Mecrûh olıcak lâzım olur yara sarılmak (İsterse ne olur hasta gönül yâre sarılmak Cerahat olacak gerekir yaranın sarılması) Aşktan hastalanmış gönül sevgiliye sarılmak istemesi normaldir. İrin olmaması için bir yaranın sarılması gerekmez mi? Şair bir ilk yardım tekniğine de uygun olarak, yaranın üzerine bir şey bastırmak hatta sevgiliye sarılıp yaraya müdahale etmek istiyor. (haste: hasta, mecruh: irinli, sanatlar: tecrid, leff ü neşr)   Olmadı müyesser baña bir serv-i revânuñ La’lini öpüp biline bir pâre sarılmak (Olmadı nasip bana bir yürüyen selvinin Lalini öpüp beline bir kere sarılmak) Selvi gibi bir güzel kadının dudağını öpmek ve bir kere beline sarılmak bana hiç nasip olmadı. Şair sevgilinin boyunu selvi kadar uzun, dudağını lal gibi kırmızı gördüğünü ifade etmek istiyor. (müyesser: kolaylıkla olan şey, servi: ağaçların en uzunu olan selvi ağacı, revan: yürüyen, lal: kırmızı renkli taş, pare: parça, s...

100 Soruda Osmanlı'da Yenileşme Hareketleri-Çözümler

1. Osmanlı Devletinin temeli hangi kavrama dayanmaktadır? Osmanlı Devleti, Türk Devlet geleneğinden, İslam dininin değerlerinden ve hakim olduğu coğrafyalardaki yönetim anlayışlarından da yararlanarak çağının çok ilerisinde özgün bir yapı kurmuştur.  Osmanlı Devletinin teorik temeli ,  # A D A L E T #   kavramına dayanmaktadır. 2. 2. Bayezit İtalyan ressam Michelangelo'yu hangi amaçla İstanbul'a davet etmiştir? 2. Bayezit ve 1. Selim dönemlerinde Michelangelo ve Leonardo da Vinci'nin İstanbul'a getirtilmesi için bazı  teşebbüslerde bulunulmuştur. 2. Bayezit'in Michelangelo'yu davet etme sebebi,  Haliç ve Galata üzerine bir köprü yaptırmaktır . Leonardo da Vinci, padişaha yazdığı mektupta Haliç ve Boğaz üzerine bir köprü yapmaya hazır olduğunu ifade eder. Köprü yapımıyla ilgili projeyi duyan Michelangelo da İstanbul'a gelmek ister; ancak teşebbüsler sonuç vermez. 3. Pargalı İbrahim Paşa neden halk tarafından sert eleştirilere maruz kalmıştır? 1526'da Bu...

(44) 100 Soruda Osmanlı'da Yenileşme Hareketleri

1. Osmanlı Devletinin temeli hangi kavrama dayanmaktadır? 2. 2. Bayezit İtalyan ressam Michelangelo'yu hangi amaçla İstanbul'a davet etmiştir? 3. Pargalı İbrahim Paşa neden halk tarafından sert eleştirilere maruz kalmıştır? 4. Osmanlı Devletinin duraklama dönemine girmesinin en önemli nedeni nedir? 5. Osmanlı Devlet Teşkilatının bozulmasının sebepleri nelerdir? 6. 1. Ahmet'in Osmanlı devlet düzeninde yaptığı en önemli değişiklik nedir? 7. 17. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Avrupa arasındaki teknolojik gelişme farkının en belirgin olduğu alan hangisidir? 8. Karlofça Antlaşmasının diplomasi açısından anlam ve önemi nedir? 9. Yirmisekiz Mehmet Çelebi Paris'e hangi amaçla gönderilmiştir? 10. Türkçe kitaplar basan ilk Türk matbaası ne zaman kurulmuştur? 11. Osmanlı Padişahı 2. Osman'ın öldürülmesine yol açan isyan neden çıkmıştır? 12. Osmanlı tarihinde idam edilen ilk şeyhülislam olan Ahizade Hüseyin Efendi hangi sebepten dolayı cezalandırılmıştı? 13. Klasik Osmanlı düzeni...

Türk Dili Sorularının Çözümleri-1

1. Yıldan yıla biriken borçlar ülkenin ekonomik yönden dışa bağımlılığını sağladı. "Sağlamak" sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Cümlenin doğru şekli şöyle olabilir: "Yıldan yıla biriken borçlar ülkenin ekonomik yönden dışa bağımlılığını yol açtı." 2. Yemek onun, bulaşık benim görevimdi.  Yüklem ortaklığı söz konusu olmadığı halde, cümlede yüklemin uygun yer ve sayıda kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar. Cümlenin doğru şekli şöyle olabilir: "Yemekleri o yapıyordu, bulaşık ise benim görevimdi." 3. Bu olayın nedenini, niçinini araştırıyorum. Gereksiz sözcük kullanımı. Cümlenin doğru şekli şöyle olabilir: " Bu olayın nedenini araştırıyorum." 4. Çok da soru var, arada bakmak fırsatına sahip oldum (Balçiçek Pamir, 28.10.2009). Yazı yazarken ve konuşurken Türkçe düşünmenin temel ilke olduğu unutulmamalıdır. "Fırsatına sahip olmak" çeviri kokan bir ifadedir. Cümlenin doğru şekli şöyle olabilir: "Çok da soru var, arada bakma fı...

(41) Bazı Dil Yanlışları

Aşağıdaki cümlelerde anlatım bozukluklarını gidermek için bazı değişiklikler yapılmasına ihtiyaç vardır: 1. Yıldan yıla biriken borçlar ülkenin ekonomik yönden dışa bağımlılığını sağladı. "Sağlamak" sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Cümlenin doğru şekli şöyle olabilir: "Yıldan yıla biriken borçlar ülkenin ekonomik yönden dışa bağımlılığını yol açtı." 2. Yemek onun, bulaşık benim görevimdi. 3. Bu olayın nedenini, niçinini araştırıyorum. 4. Çok da soru var, arada bakmak fırsatına sahip oldum (Balçiçek Pamir, 28.10.2009). 5. Cinayet şebekesi gibi çalışan bir örgütün karşısında devletin de yapacağı bir dizi önlemler vardır (Tansu Çiller, 3.11.1993). 6. Babasının rahatsızlığını duyunca telgrafla geleceğini  size bildirmişti. 7. Mehmet Barlas çok iyi yemekten anlar. (Güneri Cıvaoğlu, 24.11.1993) 8. Onun eleştiri alanında yeni bir çığır açtığını düşünüyorum. 9. Atalarımız yoğurdu keşfettiler (Hüsnü Yusuf Gökalp, 4.7.2001). 10. Isı sıfırın altında -5 dereceydi. 11. Gal...