Kayıtlar

TÜRK EDEBİYATI etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Halk Edebiyatında Söylemelik ve Seyirlik Türler Çalışma Sorularının Çözümleri-1

1. Müziğin kökeninde ne vardır? Müziğin kökeninde evrensel ritim duygusu vardır. 2. Söylemelik türü konuşmalık türden ayıran nedir? Tören ve tören dışı geleneksel icra ortamlarında, icracı tarafından dinleyicilere söyleme etkinliğine dayalı olarak meydana getirilen sözlü edebiyat yaratmalarına söylemelik tür adı verilir. Konuşmalı türler, bir konuşma sırasında ortaya çıkıp konuşmanın şekline bürünebilir ve konuşmayı kalıplaşmış ifadeler vasıtasıyla istenilen yönlere çekip çevirebilir. Söylemelik türler ise doğrudan doğruya bir tören havası içinde icra olundukları sosyo-kültürel bağlamı ve orada bulunanları ve yapılanları durduran, en azından yavaşlatan, gücü ve imkanları nispetinde yönlendiren bir etki ye sahiptir. Konuşmalık türlerin konuşma bağlamında yaptığını söylemelik türler icra olundukları sosyal ve kültürel hayat bağlamı nda gerçekleştirmektedir. 3. Türküler hangi kaynaklardan beslenir? Türk halk edebiyatında sözlü kültür ortamında geleneksel ezgilerle söylenen her nazım parça...

(33) 20 Soruda Söylemelik ve Seyirlik Türler

1. Müziğin kökeninde ne vardır? 2. Söylemelik türü konuşmalık türden ayıran nedir? 3. Türküler hangi kaynaklardan beslenir? 4. Türk anonim halk şiirinin en kısa nazım türü nedir? 5. Ağıtlarda hangi konular işlenir? 6. Ağıtların Türk Kültür tarihinde en çok süreklilik gösteren geleneklerin başında yer almasının altında yatan neden nedir? 7. Ağıt söylemenin amaçları nelerdir? 8. Seyirlik türlerin ortaya çıkarılışının amacı nedir? 9. Seyirlik türün icrasında değişmeyen öğeler nelerdir? 10. Seyirlik türlerin ürettiği en önemli öğe nedir? 11. Taklit nasıl ortaya çıkmıştır? 12. Geleneksel dram sanatı nasıl oluşmuştur? 13. Büyüsel törenlerin amacı nedir? 14. Geleneksel Türk tiyatrosunun kökeni nedir? 15. Köy seyirlik oyunlarının en önemli özelliği nedir? 16. Köy seyirlik oyunlarında hangi konular işlenir? 17. Osmanlı Devletinin en önemli sözel medya unsuru nedir? 18. Karagözün yüzyıllarca yaşayabilmesi ne sayesinde olmuştur? 19. Gölge oyunu tekniği nasıl oluşturulur? 20. Gölge oyununun iskele...

Söz Sanatları Çalışma Sorularının Çözümleri-1

1. Şiirde kısa ve etkili anlatım nasıl sağlanır? Şiirde kısa ve etkili anlatım anlamları ve çağrışımları zengin sözcükleri seçmek, bunları en etkili biçimde kullanmak, cümlenin unsurlarında eksiltmeye gitmek ve metinde gereksiz kelimeleri kullanmamakla sağlanır. 2.  İtnâb hangi durumda kusur sayılır? İtnâb maksadı gereğinden uzun sözle ifade etmeye denir. Bir sözde maksadı ifade için alışılagelenden fazla kelime kullanılmışsa ve kullanılan bu kelimelerin anlama katkısı yoksa itnâb kusur sayılır ve itnâb-ı mümill (bıktırıcı uzatma) adını alır. 3. Cinâs-ı tâm ile cinâs-ı gayrı tâmın farkı nedir? Cinâs bir metinde anlamları farklı sözcükler arasındaki yazılış ve söyleyiş benzerliğine verilen addır.  Cinâsı meydana getiren sözcükler arasında tam bir yazılış ve söyleyiş benzerliği varsa bu cinâsa cinâsı tâm, cinâsı meydana getiren sözcükler arasında gerek yazılış gerekse söyleyiş farklılığı varsa cinâs-ı gayr-ı tâm adı verilir. 4. Mürekkep cinâsı basit cinâstan ayıran nedir? Cinâs ...

(32) 20 Soruda Söz Sanatları

1. Şiirde kısa ve etkili anlatım nasıl sağlanır? 2.  İtnâb hangi durumda kusur sayılır? 3. Cinâs-ı tâm ile cinâs-ı gayrı tâmın farkı nedir? 4. Mürekkep cinâsı basit cinâstan ayıran nedir? 5. Söz sanatlarının işlevi nedir? 6. Îcâz-ı hazfin amacı nedir? 7. Tıbâk-ı îcâb ile tıbâk-ı selb arasında ne fark vardır? 8. Edebi metinlerde sözlerin yan anlamları neden sık kullanılır? 9. İstiâre hangi niteliği ile kinayeden ayrılır? 10. İstiârenin güzelliği neye bağlıdır? 11. Bir mürekkep istiâre ne zaman mesel adını alır?  12. Tekrîr neden hem söz sanatları hem de anlam sanatları içinde değerlendirilmektedir? 13. Mürettep leff ü neşr ile gayr-i mürettep leff ü neşr arasında ne fark vardır? 14. Îcâz hangi durumda kusurlu sayılır? 15. Tariz hangi amaçla yapılır? 16. Anlam sanatlarının işlevi nedir? 17. Teşbihin amacı nedir? 18. Mecazlı ifadeleri ustaca kullanmak hangi yeteneği gösterir? 19. Bir mecaz (bir kelimenin gerçek anlamı dışında başka bir anlamda kullanılması) ne zaman sanat ol...

Review: Bozkırın Uzak Bahçeleri

Resim
Bozkırın Uzak Bahçeleri by Ethem Baran My rating: 3 of 5 stars Ethem Baran iyi bir kalem, ödüllü bir hikâyeci. Bozkırın Uzak Bahçelerinde bol bol Ankara var. Bilirsiniz Ankara genelde sinemada, edebiyatta yeterince yoktur. Fakat Yavuz Bülent Bakiler’in “Cebeci İstasyonu ve Sen” şiiri hariç. Cebeci İstasyonu ıssızdır, rayları arasında bol sigara izmariti vardır. Zemini görmek zordur. İstasyona varmak için, Cumhuriyet Halk Fırınının yanından kıvrılmalısınız (Biz CHP derdik). Tahta köprüyü geçip istasyona varmalısınız. Bu noktada dilenciler olur. Tahta köprü yıkılmış, yerine “demir”i inşa edilmiştir, ama halk hala tahta köprü der. Ankara kuraktır, bizim köyler gibi değildir. Nadiren yağmur yağar. Yavuz Bülent Bakiler de o şiire “Cebeci İstasyonunda bir akşam üstü/İncecikten bir yağmur yağıyordu yollara/Yeni baştan yaşıyorduk kaderimizi” diye başlıyor. Bozkırın Uzak Bahçelerine dönersek, kitapta Cebeci İstasyonu, Saimekadın, Hacettepe, diğer semtlerden, Ankara’nın fiziki coğra...

Review: Kuşatma

Resim
Kuşatma by Füruzan My rating: 4 of 5 stars Kuşatma öykü yazarı Firuzan'ın ikinci kitabı. İlk olarak 1971'de yayınlanmış. Birinci kitabının adı Parasız Yatılı'ymış. Toplam altı öyküye yer vermiş. Kadın yazarlara özgü belli kalıpların oldukça ilerisinde. Anlatım başarılı, donanımlı, sanatlı ve güçlü. Özellikle "Ah Güzel İstanbul" ve "Redife'ye Güzelleme" öykülerinde erkekler arası diyalogları ustaca vermiş –en çok "Redife'ye Güzelleme"yi beğendim bu arada. Belli ki çok eğitimli bir kalem. Başka kadın yazarlarda bu gibi kısımlar yüzeysel kalıyor. Hemen hemen Sait Faik Abasıyanık kadar kıvrak bir üslup. Üstelik Firuzan da hep "küçük insanlar"ı anlatıyor. Bunlar pek göze çarpmayan önemsiz insanlar. Yani yazarın öykülerinde "büyük" olmayanların ismini zor söyleyebileceği mezeler, mesela robdöşambr, redingot gibi giysiler geçmiyor. Sait Faik'teki durum kesit öyküsü tarzı Füruzan'da yok. Zaten öyküler on...

Review: Damda Deli Var

Resim
Damda Deli Var by Aziz Nesin My rating: 4 of 5 stars Aziz Nesin'in Güzel kitaplarından biri. Bir birinden komik hikayelerle iyi vakit geçireceğinize inanıyorum. Bir solukta bitirdim. View all my reviews

Review: Sergüzeşt

Resim
Sergüzeşt by Samipaşazade Sezai My rating: 2 of 5 stars Sergüzeşt, 1888 yılında yayınlanmış. Türk Edebiyatının ilk birkaç romanından birisi. Buna rağmen konusu çok orijinal, bir cariyenin hayatını anlatıyor. İki verdim. Okunabilir. Hem iyi vakit geçirmiş olursunuz, hem de Türk romancılığının daha başlangıç evresine ilişkin fikir edinirsiniz. Böylece bu konular hakkındaki araştırmaları takip etmeniz daha kolay olabilir. View all my reviews

Review: Bereketli Topraklar Üzerinde

Resim
Bereketli Topraklar Üzerinde by Orhan Kemal My rating: 2 of 5 stars Tecrübesiz ve saf üç genç, Yusuf, Hasan ve Ali Sivas’taki köylerinden yola çıkar, Çukurova’ya çalışmaya giderler. Şehrin ve Çukurova’nın acımasızlığı ikisini yer, öldürür. Yusuf köyüne sağ –biraz da yaralı– dönebilecektir. Romanda yalnız kapitalist-emekçi değil aynı zamanda köylü-şehirli çelişkisi etkisi var. Örneğin “donuyoruz” yerine “donuyok” deme vurgusu. Şehirli gibi konuşamama korkusu da önemli bilinmiştir, 50’li yıllarda. Din fanatikliğinin eşitsizliği arttıran etkisinin de ele alındığı görülüyor. Bu topraklarda Hacı Bayramı Veli zamanından beri hep böyle olmamış mı? Cehennem korkusu var sandıklarımız, yemez düşündüklerimiz, eşitlik sağlanır dediklerimiz, kitleleri hep cennet ümidi verip, kandırıp eşitsizliğe razı etmedi mi? Ve daha sonra lafı dolandırmadık mı “yiyecekse bunlar yesin” diye? Bereketli Topraklar Üzerinde’yi çokları Orhan Kemal’in en iyi romanı kabul ediyor. 1979’da bir filmi çekilmiş,...

Review: Kürk Mantolu Madonna

Resim
Kürk Mantolu Madonna by Sabahattin Ali My rating: 4 of 5 stars Yazılalı 73 yıl olmuş. Fakat hala milyonlarca basılıyor. Bunun en önemli nedenlerinden birisi yazarın Raif Efendi'nin kişilik özelliklerini vermedeki üstün başarısı. Birçoklarının onda kendisinden bir şey bulması. Bu kadar çok okunmasının başka bir nedeni ise şu olabilir: Bazı kitaplar vardır, dokunaklı, duygusal ağlatan kitaplar dersiniz. Bu kitabı öyle algılamanızı istemem. Daha öte. Öyle bir yere geliyorsunuz, ilerlemek ne mümkün? Yüreğinize inecek sanıyorsunuz. Boğazınızda şiddetli bir ağrı başlıyor. Kürk Mantolu Madonna adeta sizi anafilaktik şoka sokuyor. Öyle böyle değil… Dört verdim. View all my reviews

Review: Her Gece Bodrum

Resim
Her Gece Bodrum by Selim İleri My rating: 1 of 5 stars Selim İleri'nin ilk çıkış yaptığı eser. Bodrum'da tatil yapan burjuvaların maceraları anlatılıyor. Belli bir kesim bu kitabın üzerinde çok durur. Naci Çelik Berksoy 1992'de filmini de çekmiş. Bence bu şekilde el üstünde tutulmak için diyaloglara Marksizm, Sosyalizm, proleterya, Komünizm gibi üstünkörü laflar saçılmış. Eleştirmenler o diyalogları kastederek olsa gerek, "kitapta sınıf sorununa değinilmiş" gibisinden yorumlar yapıyor. Yerli yersiz kurgu oyunları da sıkıyor. Her Gece Bodrum'a bir puan veren mutsuz azınlıktanım. View all my reviews